Park w Kiernozi


Województwo: łódzkie

Powiat: łowicki

Kiernozia – gminne podanie niesie, iż wypoczywał tu i polował na dziki przed bitwą pod Grunwaldem Król Władysław Jagiełło, a że z dawna dzika zwano kiernozem, stąd nazwa miejscowości i dzik w herbie. Kiernozia jako osada, tak naprawdę, nie wiadomo przez kogo i kiedy została założona. Jednakże ślady na jakie napotykamy świadczą o dosyć odległej przeszłości. Najstarsze zapiski o Kiernozi pochodzą z 1303 roku, wtedy to biskup poznański Andrzej poświęcił kościół w osadzie Kiernozia. W kościele odnaleziono pomnik starosty gostynińskiego Pawła de Kiernozia z około 1400 roku. W XV wieku była własnością Sierpskich, następnie Piwów, w XVIII wieku Łączyńskich.

Kiernozia – to prastara wieś,
co kiedyś miastem była.
Nie wierzysz?
Proszę idź i sprawdź na cmentarzu jest mogiła.
W Kościele parafialnym Zawisza Czarny z małżonką wraz spoczywa
Gdy wszystko to rozmyśleć historia tu odżywa.
Przy kamiennym Kościele stare rosną kasztany.
Może one coś wiedzą o mieście zapomnianym.

Maria Dylik – poetka ludowa

Jedyny park w Kiernozi o powierzchni 10 ha (w tym 3 ha są włączone do terenów szkoły), był pierwotnie parkiem barokowym. Położony jest w obrębie terenu wydłużonego na osi wschód – zachód i południe – wschód. Przez teren ten, w pobliżu granic parku przechodzą szerokie fosy, zamienione częściowo w stawy, a częściowo zasypane.

Historia

W XIX wieku został tu wybudowany pałac w stylu klasycystycznym dla rodziny Łączyńskich. Klasycystyczną formę budowli nadają głównie zewnętrzne elementy architektoniczne: ryzality zwieńczone trójkątnymi frontonami, na parterze z głębokimi wnękami ujmującymi otwory oraz płaskorzeźby supraporty figuralne w półkolistych polach łuków zamykających wnęki. Do pałacu prowadzą tarasowe schody zewnętrzne z dwóch stron – od wschodu i od zachodu. Przypuszczalnie wówczas park został przekształcony i rozbudowany jako krajobrazowy. Park został wpisany – obok Kościoła św. Małgorzaty, dzwonnicy kościoła parafialnego i pałacu – do rejestru zabytków (decyzja 384/566Ł z 17 sierpnia 1967 roku).

W parku znajduje się (dziś trochę zaniedbany) kopiec Tadeusza Kościuszki, który niegdyś stał pół kilometra za Kiernozią. Został on usypany w 1917 roku przez grupę lokalnych patriotów z okazji nadchodzącej 100 rocznicy śmierci tego wielkiego Polaka. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r., co roku w dniu 3 maja odbywały się przy kopcu manifestacje patriotyczne. Z czasem jednak kopiec niszczał. W 1967 roku został przeniesiony do parku. Na apel o budowie nowego kopca społeczeństwo z dużym entuzjazmem przystąpiło do jego realizacji. W usypywaniu kopca brała także udział młodzież. Zniszczoną płytę z napisem „Tadeuszowi Kościuszce Bohaterowi Narodowemu Wdzięczni Rodacy 1817 – 1917” zastąpiono płytą „Tadeuszowi Kościuszce Bohaterowi Narodowemu Wdzięczni Rodacy 1817 – 1917 - 1967” Kopiec ma kształt stożka o średnicy 9 m i 5 m wysokości. Tuż obok kopca znajduje się głaz z wyrytą sentencją: „Rozum – Ojczyźnie, Serce – Bliźniemu, Całego siebie – Kiernozi” Co może świadczyć, że Tadeusz Kościuszko bywał częstym gościem u starosty Łączyńskiego. Imieniem tego wielkiego Polaka została nazwana także Szkoła Podstawowa sąsiadująca bezpośrednio z parkiem od strony południowej. To właśnie wzdłuż ogrodzenia szkoły rozciąga się przepiękna aleja grabowa, jedyna w swoim rodzaju.

Park w powojennych latach zmieniał swoich opiekunów dbających o ład i estetykę. Ogrodzony dookoła kamiennym murem, był miejscem niedzielnych spacerów. W pałacu mieściła się tzw. ochronka, później mały oddział szpitalny, tzw. porodówka, a następnie mieścił się tam Ośrodek Zdrowia i Przedszkole. Wraz ze zmianą władz zmieniało się oblicze parku. Mur został rozebrany, a park coraz bardziej niszczał. Młodzi ludzie w czynie społecznym często porządkowali alejki i dbali o estetykę parku. To oni ustawili w 300 rocznicę odsieczy wiedeńskiej – kamień upamiętniający, który stoi zaraz przy głównym wejściu od ulicy Tadeusza Kościuszki po prawej stronie. W 1992 roku opiekę, jako dzierżawca zespołu parkowo - pałacowego, przejął pan Grzegorz Bogucki. Dzięki jego staraniom park odzyskuje swoją świetność. Został dookoła ogrodzony murem. Główne wejście otwiera piękna brama. Pałac zostaje, w miarę środków finansowych, odrestaurowany i przypomina obecnie dawną swoją świetność. W 1996 roku na terenie parku został wybudowany basen kąpieliskowy, w 2002 powstało boisko do gry w piłkę siatkową, wytyczony został kort tenisowy. W piwnicach pałacowych znajduje się kawiarnia, natomiast na parterze pałacu w salach balowych odbywają się uroczystości rodzinne: komunie, wesela i bale.

Od kilku lat park stał się miejscem życia kulturalnego Kiernozi. Odbywają się tu w czerwcu wieczory sobótkowe, w okresie wakacji festyny: w lipcu Święto Kiernozkiego Dzika połączone z miejscowym odpustem i sierpniowym festynem. Dzierżawca obiektu nie zaniedbuje także drzewostanu znajdującego się w parku. Aleje są uporządkowane, chore kasztanowce zostały objęte opieką. Oprócz kasztanowców w parku znajduje się pomnikowy dąb. Rosną wspomniane już graby, wierzby, klony, lipy, nieliczne są topole, jako jedynak rośnie okazały buk.

Park w Kiernozi
Stary park szumią, cicho drzewa
w rozłożystych drzew koronach
mnóstwo ptaków śpiewa.
Staw z rybami lśni w słońcu,
niczym wody szyba.
Nad drzewami błękit nieba,
jak w chwili zauroczenia.
W dali biel pałacyku błyszczy,
wokół bzy lila i białe.
Dąb z pniem olbrzymim,
buk jedynak wśród lipowych kwiatów.
Idziemy tak pogodni, trzymając się za ręce
grabową zakochanych aleją.
Maria Dylik

Ścieżka

1. Spacer rozpoczynamy przy wejściu do parku główną bramą od ulicy Tadeusza Kościuszki. Kierujemy się zaraz za stróżówką na wschód szeroką aleją, po obu stronach obsadzoną grabami i gdzieniegdzie kasztanowcami. Jest to najszersza aleja w parku. Po drodze, po prawej stronie mijamy niedawno utworzone boisko do siatkówki. Kierując się cały czas na wschód napotykamy przed sobą jeden z licznych kasztanowców zwyczajnych o dość dużych rozmiarach. Przed kasztanowcem należy skręcić w prawo i kierować się na południe.

2. Prowadzić nas będzie nieco węższa aleja, przy której rosną graby i gdzieniegdzie kasztanowce. Po prawej stronie można zauważyć niewielkie wzniesienie terenu. W latach 90-tych prowadzono tam badania wykopaliskowe.

3. Dochodzimy do stawu, przy którego brzegach, od strony wschodniej i południowej, rosną kasztanowce. Brzegi stawu od strony południowej nie są obsadzone drzewami. Kierujemy się dalej na południe, idąc ścieżką zauważymy po lewej stronie furtę, dzięki której możemy wyjść z parku, a po prawej stronie rozciąga się piękny widok pałacu na tle wody w stawie. Trasa naszej ścieżki wiedzie teraz na zachód.

4. Podążając wzdłuż brzegu stawu, po lewej stronie mijamy bardzo dużą topolę rosnącą tuż przy parkanie. Kierujemy się dalej ścieżką na zachód. Z prawej strony idziemy blisko, brzegiem stawu, a po lewej mijamy basen wybudowany w latach 90-tych przez dzierżawcę parku Grzegorza Boguckiego. W murze za basenem widoczne jest puste miejsce przeznaczone na kapliczkę.

5. Za basenem rozpościerają się przed nami dwie polanki (łąki), niegdyś w latach 70. rosły tu orzechy włoskie. Obecnie rośnie tu kilka klonów pospolitych i wierzb płaczących, a także topola biała.

6. Dochodzimy do pałacu Łączyńskich, musimy nasze kroki skierować na północ. Pałac ukaże się nam w całej okazałości od strony wjazdowej. Po obu stronach budynku rosną wierzby. Charakterystyczny zajazd przed pałacykiem został odbudowany w 2003 roku.

7. Dalej kilka kroków kierujemy na północ i zaraz pierwszą ścieżką po lewej stronie skręcamy na zachód. Od strony północnej pałacu, po prawej stronie niedaleko brzegu stawu rośnie dąb szypułkowy – jedyny pomnik przyrody w Kiernozi. Obok niego kierując się w prawą stronę, zobaczymy unikatowe drzewo orzecho-kasztanowca (kasztanowca szczepionego na orzechu włoskim). Drzewo zostało objęte szczególna opieką.

8. Zaraz za pałacem kierujemy się ponownie na południe. Po prawej stronie mijamy frontową część pałacu Łączyńskich z charakterystycznym tarasem i zejściem po schodach na teren parku. Przechodząc obok pałacu, na wprost przed nami, zobaczymy zakopane piwnice, w których niegdyś przechowywano zapasy żywnościowe i wina. Obecnie znajduje się tam kominek – grill, uruchamiany w czasie lokalnych uroczystości i festynów.

9. Nasze kroki zaraz za pałacem kierujemy na zachód. Przed nami rozciąga się unikatowa aleja w parku, aleja grabowa. Łatwo zauważyć, że drzewa w większości są schorowane. Dzięki zabiegom dzierżawcy nadal cieszą nas swoim urokiem, szczególnie jesienią. Wzdłuż alei rośnie ok. 110 grabów po obu stronach. Podążamy aleją, po lewej stronie mijać będziemy boiska szkolne, Gimnazjum i Szkołę Podstawową.

10. Mniej więcej w połowie alei, po prawej mijamy plac, na którym ma powstać kort tenisowy. Dalej za nim łatwo zauważymy kopiec Tadeusza Kościuszki. Niegdyś wokół niego rozstawione były ławeczki i utworzone alejki spacerowe, dziś jest trochę zaniedbany, otoczony młodymi jarząbami pospolitymi.

11. Aleja grabowa prowadzi nas do wyjścia od ulicy Parkowej, ale my nie opuszczamy zespołu parkowo – pałacowego. Ta część parku uboga jest w alejki, w związku z czym zmuszeni jesteśmy przejść obok kopca Kościuszki, kierując się na północ po trawie, by znowu znaleźć się na alejce.

12. Od północnej strony kopca przy alejce, wzdłuż której rosną m.in. klony i lipy, znajdziemy jedyny rosnący w parku buk zwyczajny. Za alejką od strony północnej charakterystyczne jest obniżenie terenu, za którym widoczny jest staw.

13. Idziemy dalej alejką kierując się na zachód, przed nami widoczny będzie ponownie pałac. Blisko pałacu rósł jedyny w parku klon jawor, którego mimo zabiegów nie udało się uratować. Obecnie pozostał po nim tylko pień. Alejka doprowadzi nas do drogi wjazdowej. Kierując się w lewą stronę zobaczymy pomnik ustawiony przez młodzież z okazji 300-lecia odsieczy wiedeńskiej. Tuż za pomnikiem brama pozwoli nam opuścić ten piękny teren pałacowo – parkowy.

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
Szkoła Podstawowa w Kiernozi
ul. Ogrodowa 4B
99-412 Kiernozia
Opiekun grupy:
Renata Bębenista 
Autorzy opisu:
uczniowie należący do S.K. LOP – Ekolodzy
Współpracujacy nauczyciele:

Galeria

  Jeszcze nie dodano załączników. Możesz dodać załączniki po zalogowaniu się.

Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2015 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych