Park "Aleksandria" w Siedlcach


Województwo: mazowieckie

Powiat: siedlecki

Park "Aleksandria" w Siedlcach znajduje się w północno-wschodniej części miasta, bardzo blisko centrum. Zajmuje obszar o powierzchni 15,45 ha, z czego 11,73 ha jest własnością Miasta, 2,89 ha Akademii Podlaskiej (Pałac Ogińskich z dziedzińcem i częścią salonu ogrodowego), a 0,83 ha (pozostała część salonu ogrodowego) należy do Szpitala Miejskiego. Granice parku stanowią: od północy ulica Bolesława Prusa, od wschodu ulica Eugeniusza Wiszniewskiego oraz teren Szpitala Miejskiego, od południa - granica działek budowlanych położonych po północnej stronie ulicy Starowiejskiej (otoczenie kaplicy) i od zachodu ulica Stanisława Konarskiego.

Historia

Zachowany zapis dziejów pochodzący z 1698 r. przekazuje pierwszą wzmiankę o ogrodzie  rozciągającym się po północnej i wschodniej stronie nowo powstałego dworu.

Park początkowo zaprojektowany był jako regularny park spacerowy, zwany ogrodem włoskim. Składał się z różnych elementów tworzących jedną całość kompozycyjną, podporządkowaną dominancie budowli pałacowej. Rosły w nim drzewa i krzewy ozdobne oraz owocowe. Obok rodzimych gatunków występowały też i egzotyczne, jak: dzikie pomarańcze, morele, brzoskwinie itp.

Kiedy Siedlce przeszły na własność Michała Czartoryskiego, a następnie jego córki Aleksandry, nastąpiły lata najwspanialszego rozwoju miasta, a także parku.

Wraz z objęciem majątku księżna Aleksandra Ogińska postanowiła zmienić wygląd parku. Wykorzystała wzory nowych rozwiązań napływające z Anglii i Francji oraz doświadczenia twórców ogrodu Izabeli Czartoryskiej na warszawskich Powązkach.  Dzięki tym inspiracjom około 1768 r. urządziła park sentymentalny według projektu Franciszka Salezego Sarnowskiego - będący jednym z pierwszych w Polsce. W związku z planowaną na lipiec 1783 r. wizytą króla Stanisława Poniatowskiego w parku, utworzono wiele egzotycznych i romantycznych obiektów mających wywrzeć odpowiednie wrażenie na monarsze. Król Stanisław Poniatowski odwiedził Siedlce i park "Aleksandria" dwukrotnie. W pałacu bywali także przedstawiciele znakomitych rodów: Braniccy, Potoccy, bohaterowie narodowi - Tadeusz Kościuszko oraz poeci epoki Oświecenia: Julian Ursyn Niemcewicz, Franciszek Karpiński, Franciszek Kniaźnin.

Kompozycja Aleksandrii, ogrodu powstałego na planie zbliżonym do prostokąta, z rozbudowanym systemem wodnym i różnorodność pawilonów, nadawała temu miejscu niepowtarzalny urok. Sieć kanałów, ze stawem od strony wschodniej zasilanym przez rzeczkę Helenka, umożliwiała żeglugę. Pływały tu statki spacerowe, a romantycznego piękna przejażdżkom i spacerom dodawały liczne groble, mostki i wodospady. Na stawie było dziesięć wysepek z pawilonami. Nad kanałami znajdowały się mostki, łączące alejki spacerowe wiodące do wszystkich zakątków ogrodu. Na terenie całego ogrodu było 30 pawilonów i domków, należących do małej architektury ogrodowej. Były to domki mieszkalne księżnej i osób zaprzyjaźnionych, altany, łazienki, domek rybacki, gołębnik, meczet turecki, oranżeria, mleczarnia, ptaszarnia, stajenka, bróg siana, wiatrak, dąb z pokoikiem i inne. Do szczególnie malowniczych należał wykonany według projektu Szymona Bogumiła Zuga, usytuowany pośrodku za stawem domek wzniesiony na sztucznej skale z wejściem do groty, zwieńczony złamaną kolumną.

Ogród ten cechuje zawiłość planu i różnorodność nastroju, spowodowane ugrupowaniem drzewostanów w dziko rosnące laski, gaje, klomby, układy krętych dróg i kanałów z licznymi wyspami. Z czasem wcześniej istniejący ogród włoski i ogród sentymentalny zaczęto traktować jako jedną całość nazwaną od imienia księżnej - "Aleksandrią".

W latach czterdziestych XIX wieku park wydzierżawiono osobom prywatnym, a w kilka lat później przekazano miastu. W ramach prac porządkowych w latach 1869-1909 park otoczono żelaznym ogrodzeniem od strony południowej i murowanym parkanem od strony północnej.

W 1872 r. na skwerze przed pałacem na miejscu dawnego prowizorycznego kompasu postawiono kamienny postument pod nowy kompas z armatką, która wystrzałem oznajmiała mieszkańcom godzinę dwunastą. Na przełomie XVIII i XIX wieku Aleksandria została przekomponowana, a następnie przekształcona według projektu Waleriana Kronenberga. Na terenie parku w 1893 r. wybudowano letni teatr, a w następnych latach cieplarnię, inspekty, domek ogrodnika, altanę - restaurację z estradą.

Powstały w 1900 r. Miejski Komitet Krzewienia Trzeźwości Publicznej prowadził w parku jadłodajnię, herbaciarnię oraz organizował liczne imprezy.

W południowo-wschodniej części parku gubernator Wałżyn założył w latach 1904-1905 obszerny sad. Ze względów sanitarnych w latach 1908-1909 władze miasta zasypały jeden staw i wszystkie kanały, likwidując jednocześnie estetyczne mostki drewniane.

Od 12 sierpnia 1915 r. Siedlce były pod okupacją niemiecką. Na skutek wydarzeń wojennych umieszczono w Pałacu Ogińskich Wileńską Okręgową Dyrekcję Kolei Państwowej ewakuowaną z Wilna. Nieco później 23 sierpnia 1921 r. rezydencję biskupa i kurię diecezjalną przeniesiono z Janowa do Siedlec. Mieściły się one w Pałacu Ogińskich. W parku urządzano płatne zabawy, z których dochód przeznaczano na cele dobroczynne oraz na utrzymanie i porządkowanie parku. W 1922 r. zasypano drugi staw.

Do czasów dzisiejszych zachował się tylko jeden staw z wyspą i śladami kanałów oraz niewielki fragment ogrodu ze starodrzewiem.

W okresie międzywojennym północno-zachodnią część Aleksandrii rozparcelowano na działki budowlane oraz rolniczo-ogrodnicze.

W czasie II wojny światowej nastąpiła znaczna dewastacja parku. Zwyczajny codzienny gwar zamienił się w szepty, ucichły radosne śmiechy, a niebo przesłoniły ciemne chmury. 3 września 1939 r. spadły na miasto pierwsze hitlerowskie bomby. W nocy z 10 na 11 września wojska hitlerowskie zajęły Siedlce. W parku niemieckie władze okupacyjne kazały rozebrać teatr i restaurację oraz estradę.

W nocy z 30 na 31 lipca 1944 r. wojska radzieckie wkroczyły do wyzwolonych Siedlec. Cały powiat siedlecki został oswobodzony 31 lipca.

Obecny charakter parku zasadniczo odbiega od pierwowzorów. Jest on znacznie okrojony obszarowo, zatracił dawny układ i stał się typowym parkiem miejskim. Poważną utratą części substancji zabytkowej był mający miejsce kilka lat temu pożar kawiarni parkowej, w wyniku którego budynek ten uległ całkowitemu zniszczeniu. 
Z dawnego założenia pozostało wiele drzew liczących około 200 lat, najdorodniejsze uznane zostały za pomniki przyrody.

Park "Aleksandria" jest dziś miejscem, gdzie chętnie spotykają się mieszkańcy Siedlec, aby spędzić swój wolny czas. Największymi atrakcjami są obecnie tereny wokół stawu, oraz znajdujący się na terenie przylegającym do parku amfiteatr miejski, gdzie odbywają się imprezy kulturalno-rozrywkowe. Od kilku lat w sezonie wiosenno-letnim w niedalekiej odległości od amfiteatru pojawia się namiot Summer Time, gdzie odbywają się zamknięte imprezy kulturalne z udziałem znanych w Polsce artystów.

Dzieci bardzo lubią odwiedzać plac zabaw, gdzie mogą się huśtać, wspinać, zjeżdżać na zjeżdżalni. Zimą tzw. "górki" połączone historyczną bramą wjazdową, umożliwiają uprawianie sportów zimowych.

Przyroda

Drzewostan parku jest stary - wiek najstarszych drzew można oszacować na około 150-200 lat. Drzewa te są bardzo duże. Średnice pni wynoszą, poza nielicznymi wyjątkami od kilkudziesięciu cm. do 1,5 m. Oprócz nich rośnie w parku wiele drzew młodszych oraz samosiew.

Skład gatunkowy ogranicza się do pięciu głównych gatunków: wiąz szypułkowy, kasztanowiec zwyczajny, klon zwyczajny, jesion wyniosły i lipa drobnolistna. W domieszce występują takie gatunki jak: robinia biała, olsza czarna, grab zwyczajny, wierzba biała, jesion pensylwański, dąb szypułkowy, klon jesionolistny, klon jawor, topola czarna, topola biała, świerk zwyczajny, klon srebrzysty i jodła kalifornijska. Oprócz tego występuje tu lipa szerokolistna, surmia wielkokwiatowa, jarząb pospolity, orzech włoski, klon tatarski, głóg jednoszyjkowy, morwa biała, świerk kłujący, żywotnik zachodni, tawuła, jałowiec Sabina, porzeczka złota, jaśmin wonny, lilak pospolity i inne.

W parku Aleksandria jest  kilka pomników przyrody. Są nimi: sześć dębów szypułkowych, topola biała, klon zwyczajny oraz surmia wielkokwiatowa. Osiągnęły one imponujące rozmiary (obwód i wysokość): dęby - 310cm/27m; 380cm/30m; 318cm/28m; 310cm/31m; 302cm/30m ; 318cm/28m, klon zwyczajny - 297cm/25m, surmia wielkokwiatowa -175cm/17m i topola biała - 550cm/30m.

W naszym parku - Aleksandrii - rosną dwa charakterystyczne drzewa. Jednym z nich jest najstarsze w parku drzewo - stary grab - zasadzone w alei grabowej, giętej w tunel. Mimo swojego wieku nie został on uznany za pomnik przyrody, ponieważ przez wolny przyrost nie osiągnął żądanego obwodu.

Drugie z drzew - topola biała - zostalo 31 sierpnia 1995 roku uchwałą Rady Miasta orzeczone pomnikiem przyrody. Topola ta,  mimo tego, iż nie jest najstarszym z drzew, osiągnęła zadziwiające wymiary. Jej obwód w pierśnicy wynosi 550 cm, a wysokość 30 m i jest ona największym drzewem w naszym parku.

Ogólnie jednak drzewostan jest znacznie zniszczony. Drzewa mają wypróchniałe pnie i konary (często z otwartymi dziuplami). Wiele drzew posiada ubytki pni. Znaczna ilość wymaga oczyszczenia z suchych konarów. W ostatniej dekadzie zaobserwowano postępujące przekształcanie dawnego łęgu wiązowo-jesionowego w drzewostan grądu, widoczne w regresji wiązów na rzecz rozprzestrzeniania się klonów i lip. Spowodowane jest to prawdopodobnie obniżeniem się poziomu wód gruntowych.

W parku występuje kilkanaście gatunków drobnych ssaków. Są to miedzy innymi: wiewiórki, kuny, jeże, nornice rude i ryjówki aksamitne. Liczne stare, dziuplaste drzewa oraz rozwieszone budki lęgowe są miejscem gniazdowania: sikory bogatki, sikory modrej, kawki, mazurka, pleszki, muchołówki żałobnej i szpaka. Lęgi w parkowej zieleni odbywa ponadto kilkadziesiąt innych gatunków ptaków. Należą tu: kowalik, zięba, pełzacz ogrodowy i leśny, zaganiacz, kapturka, słowik szary, kos, kwiczoł, sierpówka, rudzik, muchołówka szara, a z większych gatunków: łabędź niemy, gołąb grzywacz i puszczyk. W parku występują również dzięcioły - duże, średnie i dzięciołki. Stałym elementem ptasiego świata, wzbudzającym jednocześnie wiele kontrowersji, jest bardzo liczna kolonia gawronów. W parku żyją również płazy: ropucha szara i żaba trawna oraz ślimaki: winniczek i zaroślowy.

Na terenie parku znajduje się również należące do Akademii Podlaskiej Mini ZOO, gdzie przebywa kilkadziesiąt gatunków zwierząt egzotycznych i krajowych. Trafiają tam często przedstawiciele gatunków zwierząt krajowych, które w naturze uległy wypadkom lub z innych przyczyn nie są w stanie poradzić sobie w środowisku naturalnym.

Ścieżka

Trasa ścieżki dydaktycznej zaplanowana została w sposób umożliwiający pokazanie walorów przyrodniczych parku ze szczególnym uwzględnieniem miejsc związanych z historią naszego miasta. Ścieżka została wytyczona wzdłuż wybranych istniejących w parku alei spacerowych z przystankami w miejscach, gdzie znajdują się najciekawsze obiekty przyrodnicze i historyczne.


1. Wycieczkę rozpoczynamy "spotkaniem z historią". Odwiedzamy znajdującą się na obrzeżach parku, na ulicy Starowiejskiej kaplicę św. Krzyża, wybudowaną w 1791 roku według projektu Zygmunta Vogla. Postawiono ją na starym cmentarzu grzebalnym, prawdopodobnie na miejscu prezbiterium pierwszego kościoła z 1532 r., który już wówczas nie istniał. W 1798 r. w jej podziemiach, została pochowana ostatnia właścicielka Siedlec - hetmanowa wielka litewska Aleksandra Ogińska. Budowla została wzniesiona na planie ośmioboku, nakryta kopułą, z trzema dwukolumnowymi toskańskimi portykami. W kaplicy wisiały portrety właścicieli Siedlec i obrazy religijne, również portret Aleksandry Ogińskiej (obecnie zaginiony). Nad głównym wejściem od zewnątrz było niegdyś ,,oko opatrzności", a wyżej stała figura św. Heleny. Pod nimi jest do dziś zachowany napis: ,,Twoje to dzieło, cośmy z rąk Twoich wzięli, ofiarowaliśmy Tobie". Na drzwiach frontowych zwracają uwagę zabytkowe okucia, czyli klamka i antaby - kołatki w kształcie lwich głów. Kaplica uszkodzona została przez pożar przed 1823 r. i później odrestaurowana.


2. Następnie, przemieszczając się ulicami Starowiejską i Kościuszki, mijamy pozostałości XVIII-wiecznej bramy miasta, która rozebrana została niemal w całości przez wojska niemieckie w czasie II wojny światowej. Dochodzimy do historycznego pałacu, który był niegdyś siedzibą rodu Ogińskich. Pałac w Siedlcach powstał około 1730 r. jako budowla murowana, parterowa. Aleksandra Ogińska poleciła go w dużej części rozebrać do fundamentów i wznieść w latach 1776-1784 nowy okazały pałac w stylu klasycystycznym. Jego głównym twórcą był architekt Stanisław Zawadzki.

W czasach współczesnych w pałacu mieściły się między innymi: organ administracji samorządowej, Urząd Stanu Cywilnego, szkoła muzyczna. Obecnie pałac poddawany jest gruntownej modernizacji, która możliwa jest dzięki wsparciu finansowemu z Unii Europejskiej. Po zakończeniu prac będzie on siedzibą Instytutu Informatyki Akademii Podlaskiej w Siedlcach.


3. Wychodzimy przez bramę pałacu, skręcamy w prawo, następnie poruszamy się wzdłuż alei parkowej w kierunku ulicy Wiszniewskiego. Tu zatrzymujemy się przy najstarszym obecnie rosnącym w naszym parku drzewie. Jest nim grab zwyczajny o popielatej korze i liściach eliptycznych, ząbkowanych. Jego wiek szacuje się na ok. 200 lat. Nie jest on pomnikiem przyrody, ponieważ nie osiągnął odpowiedniego obwodu. Grab to drzewo z rodziny brzozowatych (Stylocerataceae), pospolite w całej Europie. Jego wysokość z reguły nie przekracza 20 m, znane są jednak okazy dochodzące do 30 m. Pień grabu przeważnie jest owalny w przekroju, u starszych drzew zwykle skręcony lub zgarbiony - tak jak w obserwowanym przypadku. Drewno grabu jest twarde - wykorzystuje się je w przemyśle, a samo drzewo jest chętnie stosowane w gospodarce leśnej.


4. Idąc dalej wzdłuż ogrodzenia zespołu pałacowego, mijamy okazałe jodły kalifornijskie, pięknie kwitnące krzewy jaśminu wonnego. Przez bramę wchodzimy na teren należący obecnie do Akademii Podlaskiej. Są tu szklarnie, szkółka drzew i krzewów ozdobnych, liczne poletka doświadczalne oraz Dom Ogrodnika. Wokół niego znajdują się rabaty fioletowo kwitnącej lawendy wąskolistnej. Lawenda jest krzewinką z rodziny wargowych, pochodzi z Indii i rejonu Morza Śródziemnego. Uprawiana jest dla olejku lawendowego (wyrabianego z kwiatów), stosowanego w perfumerii i ziołoleczniczctwie.


5. Opuszczamy Dom Ogrodnika, przed nami znajduje się pięknie utrzymany trawnik ukwiecony stokrotkami. W jego centralnej części utworzono "dywan kwiatowy", składający się z różnej wielkości klombów. Posadzono tu: bratki, szałwię, begonie, kanny. Zatrzymujemy się chwilę przy ozdobnym krzewie dereni świdwa z czarnymi owocami. Skręcamy w lewo. Znajduje się tu pierwszy na naszej trasie pomnik przyrody - surmia wielkokwiatowa. Osiągnęła ona 175 cm w obwodzie mierzonym na wys. 1,3 m i wysokość 17 m. W naturze surmia występuje w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej, osiągając wysokość do 20 m. Często jest sadzona w parkach i ogrodach jako drzewo ozdobne. Sercowate liście surmii są zwykle bardzo duże, długości 10-20 cm i prawie tyle samo szerokie, położone naprzeciwlegle. Osobliwością surmii jest brak pączka szczytowego. Kwiaty zebrane są w wiechy. Owocami są długie okrągławe torebki o wymiarach 30 x 2 cm.


6. Przechodzimy poprzeczną ścieżką kierując się w stronę ulicy Konarskiego, mijamy rosnące tu świerki srebrne, żywotniki zachodnie, krzewy śnieguliczki białej oraz cisy pospolite. Cisy są wiecznie zielonymi dwupiennymi krzewami lub niewielkimi drzewami o płaskich, miękkich igłach. Wszystkie części tej rośliny są silnie trujące z wyjątkiem czerwonej osnówki nasiennej. Są roślinami prawnie chronionymi, żyją nawet ponad 1000 lat.


7. Zatrzymujemy się na skrzyżowaniu alejek, gdzie w niedalekiej od siebie odległości rosną trzy wiekowe dęby szypułkowe - wszystkie one zostały uznane za pomniki przyrody. Osiągnęły one rozmiary 300 - 320 cm w obwodzie mierzonym na wysokości 1,3 m i 27-30 metrów wysokości. Dąb powszechnie uważany jest za "króla lasu" i najczęściej spośród wszystkich gatunków drzew uznawany jest za pomnik przyrody. Najbardziej okazałym i wiekowym nadaje się nawet nazwy, np. znane wszystkim Bartek, Lech, Czech i Rus. Dąb osiąga wysokość dochodzącą do ok. 40 m. Należy do rodziny bukowatych, występuje w strefie klimatu umiarkowanego półkuli pn. Ciekawostką jest fakt, że w czasie burzy pioruny najczęściej uderzają właśnie w dęby. Drewno pozyskiwane z dębu jest bardzo dobrej jakości, często wykorzystuje się je w budownictwie i przemyśle meblarskim. Owocem dębu szypułkowego są żołędzie, rosnące zwykle po dwa lub trzy na szypułce długości 4-6 cm (jest to cecha dająca nazwę).


8. Następnie kierujemy się aleją, po której obu stronach rosną szpalery kasztanowców, w stronę ulicy B. Prusa. Kasztanowce to jedne z najpiękniejszych drzew parkowych. Osiągają wysokość 20-25 m. Liście ich są bardzo duże, dłoniasto złożone. Pączki kasztanowca osiągają 3 cm długości i jest to najwięcej ze wszystkich europejskich drzew liściastych. Wiosną ich białe kwiatostany kojarzą się nieodłącznie z majem i egzaminami maturalnymi w szkołach średnich. Jesienią spadające owoce dzieci wykorzystują robiąc z nich przeróżne figurki. Niestety w ostatnich latach wszystkie kasztanowce na terenie miasta, w tym również te, zostały zaatakowane przez niespotykanego tu dotychczas szkodnika - szrotówka kasztanowcowiaczka, którego działanie powoduje przedwczesne żółknięcie i gubienie liści przez drzewa.


9. Pozostawiamy za sobą plac zabaw dla dzieci, skręcamy w lewo i jedną z głównych alei parkowych idziemy w kierunku widocznego z daleka stawu. Stanowi on charakterystyczny element wzbogacający i urozmaicający krajobraz parku. Pośrodku stawu znajduje się niewielka wyspa, gdzie corocznie zakładają gniazdo zamieszkujące tu łabędzie. Uroku temu miejscu dodaje usytuowana niedaleko wyspy fontanna.


10. Poruszając się wokół stawu odwiedzamy mini ZOO, gdzie żyją  różne gatunki zwierząt krajowych i egzotycznych.
Następnie zatrzymujemy się przy znajdującej się w sąsiedztwie mini ZOO topoli białej. 31 sierpnia 1995 roku uchwałą Rady Miasta została ona orzeczona pomnikiem przyrody. Mimo tego, iż nie jest najstarszym z drzew, osiągnęła zadziwiające wymiary. Jej obwód wynosi 550 cm, a wysokość 30 m i jest ona największym drzewem w naszym parku.


11. Następnym przystankiem jest historyczna XVIII-wieczna brama wjazdowa od strony ulic Prusa i Konarskiego znajdująca się pomiędzy dwoma sztucznie usypanymi pagórkami. W jej okolicy znajduje się olbrzymi jesion pretendujący do miana pomnika przyrody, lipy drobnolistne, głóg i wszędzie obecne kasztanowce.


12. Skręcamy w prawo, idziemy alejką biegnącą równolegle do ulicy Prusa. Po obu jej stronach rosną graby, kasztanowce, jesiony oraz klony zwyczajne - zatrzymujemy się przy jednym z nich. Podziwiamy rozłożystą koronę, duże liście o nerwacji dłoniastej oraz owoce - skrzydlaki o skrzydłach rozchylonych pod kątem 180 stopni.


13. Idąc dalej trasą ścieżki po prawej stronie mijamy stanowisko żywokostu lekarskiego - byliny o fioletowych kwiatach. Jej charakterystyczną cechą jest duży, rozgałęziony korzeń, który jest cennym surowcem farmaceutycznym (m.in. do wyrobu syropu żywokostowego).


14. Skręcamy w prawo. Obok mijamy klon jawor. Jest to drzewo o gładkiej, szarej i łuszczącej się korze. Liście jaworu są duże, 5-klapowe, górą ciemnozielone, spodem sinozielone. Skrzydlaki rozchylone są pod kątem ostrym.


15. Po przeciwnej stronie mijamy próchniejący pień dębu. Zadziwiające jest bogactwo organizmów tu żyjących. Obserwujemy tutaj hubę - przedstawiciela grzybów o owocnikach kopytkowatych, liczne owady, takie jak: galasówki, słonik żołędziowiec, nadrzewek długoskrzydły, kozioróg dębosz, jelonek rogacz, tęcznik liszkarz.
Następnie skręcamy w lewo, powracamy na główną trasę pomiędzy stawem a amfiteatrem miejskim. Po obu stronach alei widoczne są kanały z przepływającą wodą, posadzone niedawno młode lipy, a za nami piękny widok - panorama stawu z fontanną.


16. Końcowym przystankiem na trasie wycieczki, znajdującym się już poza granicami administracyjnymi parku, jest amfiteatr miejski, gdzie cyklicznie w sezonie wiosenno-letnim odbywają się imprezy kulturalne i rozrywkowe. Wokół niego rosną dorodne okazy drzew: wierzby płaczącej, klonu srebrzystego, wiązu szypułkowego, jesionu i topoli.


17. Przechodzimy wokół amfiteatru, po prawej stronie mijamy okazałą brzozę brodawkowatą z wiotkimi, zwisającymi końcami gałęzi. Kora brzozy jest biała, łuszcząca się, liście romboidalne, a kwiaty zebrane w kotkowate kwiatostany. Brzozy są wielorako wykorzystywane. Jasne drewno jest szczególnie chętnie stosowane w modelarstwie. Liście zawierają różne wartościowe substancje i służą jako surowiec leczniczy. Są one stosowane zarówno w medycynie ludowej, jak i w różnych preparatach homeopatycznych.
Mijamy brzozę, idziemy aleją kasztanowców w kierunku ulic Kazimierzowskiej i Starowiejskiej. Mijamy stajnię i klub jeździecki należący do Akademii Podlaskiej w Siedlcach i udajemy się na przystanek komunikacji miejskiej przy ulicy Kazimierzowskiej.

Bibliografia

B.T. Kremer, Leksykon Przyrodniczy - Drzewa, Warszawa 1995.
M. Falkowski, M. Rzępoła, Wartości przyrodnicze i krajobrazowe Miasta Siedlce, Siedlce 2004.
M. Pobielkowska, Z. Pobielkowski, Biologia kl. I LO, Warszawa 1986.
M. Lisowska, J. Zemła, T. Wiech, Studium rozwoju historycznego założenia ogrodowego w Siedlcach.
A. Sołtysówna, Rezydencja Aleksandry Ogińskiej w Siedlcach [w:] "Spotkania z zabytkami", 2005, nr 9.
D. Michalec, Aleksandra Ogińska i jej czasy, Siedlce 1999.
Praca Dyplomowa ZSR w Siedlcach z 1992, Monografia parków w Siedlcach i Korczewie
Atlas roślin naczyniowych Polski, http://www.atlas-roślin.pl
Drzewa i krzewy ozdobne, http://www.pinus.net.pl

Uwagi

Obiekty zabytkowe jakie posiada miasto w większości pochodzą z XVIII w., gdy właścicielką była księżna Aleksandra Ogińska. Najbardziej reprezentacyjne z nich to park i pałac. Pałac Ogińskich jest obecnie poddawany pracom remontowo-konserwacyjnym, które możliwe były dzięki pozyskanym środkom finansowym z funduszy Unii Europejskiej. Pałac został przekazany przez miasto na potrzeby uczelni - Akademii Podlaskiej. Park Miejski "Aleksandria" wymaga również pilnych prac rewaloryzacyjnych, ponieważ w przeciwnym wypadku zagrożony jest degradacją.


Infrastruktura:
- brak jest infrastruktury typu gastronomicznego,
- od dawna nieczynna jest wypożyczalnia zabawek i sprzętu sportowego przy placu zabaw,
- parkingi znajdujące się na ulicach wokół parku w dni robocze lub w czasie imprez masowych okazują się stanowczo za małe,
- przy większości alei spacerowych znajdują się ławki,
- nowym ogrodzeniem betonowo - metalowym otoczony jest teren w sąsiedztwie pałacu, a od strony ulicy Konarskiego jest niski murek wykonany z cegieł


Silne strony parku:
- obecność stawu, który został oczyszczony i wyposażony w fontannę
- amfiteatr i dość duża przestrzeń na terenie przyległym do parku, gdzie można organizować imprezy masowe
- walory przyrodnicze - bogata lora i fauna
- doskonałe warunki do wypoczynku i rekreacji


Słabe strony parku:
- brak obiektów sportowych i wypożyczalni sprzętu
- brak szaletów
- brak infrastruktury gastronomicznej
- bardzo duża kolonia gawronów, ptaki strasznie hałasują i zanieczyszczają "okupowaną" część parku
- postępująca dewastacja nawierzchni asfaltowej alei, części ławek i istniejących budynków
- zaniedbane mniej uczęszczane rejony parku


Opracowany projekt "Rewaloryzacja parku miejskiego - historycznego założenia ogrodowego Aleksandria w Siedlcach" ma za zadanie uratować od zniszczenia dziedzictwo kulturowe miasta, przywrócić dawną świetność parku oraz wzbogacić szczupłe zasoby zabytków w mieście. Przyczynić się ma również do poprawy estetyki przestrzeni miejskiej i wzmocnienia identyfikacji mieszkańców z miastem.
Założenia projektu przewidują wzrost jakości wypoczynku i doznań estetycznych mieszkańców korzystających z parku jak również podniesienia standardu technicznego do organizacji koncertów muzyki poważnej, poezji śpiewanej, widowisk i innych wydarzeń artystycznych.
Rewaloryzacji podlegać ma docelowo 11,73 ha powierzchni parku, a polegać ma ona między innymi na:
- utworzeniu ogrodu regularnego wzdłuż kanału
- utworzeniu drewnianego pomostu nad stawem
- wyposażeniu placu dla dzieci w nowe urządzenia do zabaw i ćwiczeń sprawnościowych oraz ogrodzenie terenu placu
- odremontowaniu i konserwacji historycznego łuku będącego pozostałością groty
- zagospodarowaniu Promenady w centralnej części Ogrodu Włoskiego
- wykonaniu ogrodzenia terenu parku

Autorzy

Autorem pierwotnej wersji opisu parku powstałej w ramach projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży" jest:
Szkoła Podstawowa nr 10 im. Aleksandry Ogińskiej
ul. Mazurska 10
08-110 Siedlce
e-mail: sp10sie@poczta.onet.pl
Opiekun grupy:
Barbara Lewicka 
Autorzy opisu:
uczniowie klas IV - VI naszej szkoły
Grupa I - dziennikarsko-reporterska: Natalia Kurkus, Monika Kozioł, Patrycja Borkowska, Magdalena Izdebska, Ewelina Kurkus
Grupa II - plastyczno-fotograficzno-projektowa: Paulina Wąsak, Weronika Jastrzębska, Krzysztof Maciak
Grupa III - komputerowo-internetowa: Michał Kowalczyk, Filip Walczuk, Rafał Grzegorczyk
Ponadto materiały przynosili inni uczniowie zainteresowani tematem, którzy pracowali indywidualnie.
Współpracujacy nauczyciele:
Podziękowania:
Serdecznie dziękujemy:
- p. Romanowi Sikorskiemu z Akademii Podlaskiej w Siedlcach za pomoc przy opracowaniu dokumentacji fotograficznej oraz korektę merytoryczną
- paniom: Ewie Gomza i Iwonie Śledź z Urzędu Ochrony Zabytków w Siedlcach za pomoc w uzyskaniu danych, niezbędnych do opisu historii parku "Aleksandria".
- paniom z Urzędu Miasta za udostępnienie danych i pomoc w ich uzyskaniu.


Wyszukiwarka

Wyszukiwarka


Kontakt

Nazwa organizacji
Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Adres organizacji
90-602 Łódź, ul. Zielona 27
Telefon do organizacji
42 632 8118
Adres www organizacji
www.zrodla.org

 
 


Newsletter

wpisz swój e-mail aby otrzymywać informacje o naszych działaniach

Wyślij



© 2010 Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła" | Dzień Pustej Klasy | PITy 2015 | zielone szkoły | oszczędzajmy wodę | edukacja globalna | Kalendarz świąt ekologicznych